122303 odwiedzin
 
 

Biblioterapia

A A A

 Każdy z nas jest wyjątkowy- program zajęć biblioterapeutycznych dla uczniów klas I-III


Program własny przeznaczony do realizacji w trzyletnim cyklu kształcenia edukacji początkowej


opr: p. Beata Figut, p. Marzena Stasiak

INFORMACJE WSTĘPNE

Dziecko przekraczające po raz pierwszy próg szkoły, ma określony bagaż doświadczeń, zarówno pozytywnych jak i negatywnych, nabytych w sposób naturalny w swojej rodzinie. Szkoła ma za zadanie dalsze stymulowanie rozwoju dziecka, rozszerzenie dotychczasowych doświadczeń i ukierunkowanie jego rozwoju społecznego, intelektualnego i emocjonalnego. Zadanie to jest o tyle trudne, iż każde dziecko rozwija się w sposób samoistny i indywidualny. W jednej klasie spotykają się, zatem dzieci różniące się pod względem fizycznym, psychicznym i emocjonalnym, wywodzący się z różnych rodzin z różnym zasobem doświadczeń. Taka sytuacja prowadzi często do zaburzeń w sferze emocjonalnej, takich jak: lęk, trudności w przystosowaniu się do nowej sytuacji, poczucie niskiej samooceny, poczucie odrzucenia, nieufność, agresja. Takie niekorzystne emocje wykryte we wczesnym procesie edukacji, pozwalają w dużej mierze je wyeliminować i zbudować trwałe, pozytywne relacje między dziećmi. Na przeciw temu wyzwaniu wychodzi biblioterapia, która wykorzystuje terapeutyczne wartości książek. 
Biblioterapia oznacza leczenie książką, dobroczynny wpływ kontaktu z literaturą na psychikę dziecka. Literatura pomaga dziecku właściwie zrozumieć wiele różnych sytuacji życiowych. Sprawia, iż dziecko uświadamia sobie swoje emocje, poznaje nowe sposoby działania i łatwiej rozwiązuje problemy. Dzięki bajkom dziecko uświadamia sobie swoje emocje i poznaje sposoby jak może sobie z nimi poradzić. Utożsamia się z bohaterem, dzięki któremu uczy się twórczo rozwiązywać swoje problemy, razem z nim odnosi sukcesy. To pomaga kształtować lepszą samoocenę i służy budowaniu pozytywnego obrazu samego siebie. Odnajduje nadzieję, która buduje optymistyczny obraz świata. 
W dzisiejszych czasach dzieci dodatkowo zarzucane są grami komputerowymi i programami telewizyjnymi. Takie formy spędzania czasu nie pobudzają wyobraźni i często niosą za sobą agresywne treści. Biblioterapia wychodzi na przeciw również temu problemowi. Po oglądaniu brutalnej rzeczywistości w telewizji i grach komputerowych, to dzięki bajkom udaje im się rozładować wiele napięć, opanować lęk, uspokoić się wewnętrznie. Przeżywa różne przygody i wraca ze świata literackiego do rzeczywistości bogatsze i spokojniejsze.
Biblioterapia rozwija również wyobraźnię, uczy rozumienia tekstu, wzbogaca słownictwo, wpływa na umiejętność budowania wypowiedzi, rozwija zdolności manualne. 
Program przeznaczony jest do realizacji w klasach I-III. Na każdym poziomie edukacji dostosowany jest do problemów ucznia. W klasie pierwszej zajęcia biblioterapii skupiają się na adaptacji uczniów do nowej sytuacji szkolnej oraz nawiązywaniu kontaktów w grupie rówieśniczej. Zajęcia w klasie drugiej skupiają się na budowaniu poczucia własnej wartości i wiary we własne siły, budowaniu relacji międzyludzkich i konstruktywnym rozwiązywaniu problemów. Trzecioklasiści dzięki biblioterapii nauczą się radzić sobie z własną i cudzą agresją i złością. 

ZAŁOŻENIA PROGRAMU

1. Program przez odpowiednio dobrane treści literackie, ma pozytywnie wpłynąć na psychikę dziecka, jego wnętrze. Zadania proponowane uczniom mają charakter terapeutyczny, mają pobudzić do myślenia kreatywnego, analizowania i kreowania pozytywnych postaw. Zajęcia nie tylko rozbudzają zainteresowania terapeutyczne, ale przede wszystkim poprzez tekst literacki pełnią role wychowawczą, profilaktyczną i terapeutyczną oraz wyzwalają w dziecku jego indywidualną, twórczą aktywność. 
2. Program pozwala tworzyć przyjazną atmosferę w klasie, pozwala budować postawy wzajemnego szacunku, kształtuje umiejętności współpracy w grupie 
3. Najważniejszą funkcją zajęć biblioterapeutycznych jest rozbudzenie zainteresowań czytelniczych oraz rozwijanie funkcji wychowawczej, terapeutycznej i profilaktycznej
4. Program będzie realizowany przez p. B. Figut i p. M. Stasiak (nauczyciele-bibliotekarze) oraz nauczycieli edukacji początkowej
5. Zajęcia będą odbywać się raz w semestrze.
6. W zajęciach będą uczestniczyć uczniowie klas I-III
7. Sposoby przekazywanie założeń programowych będą dostosowane do możliwości i potrzeb ucznia.

CELE OGÓLNE:

- ułatwienie nawiązywania kontaktów w klasie i w grupie rówieśników
- budowanie poczucia własnej wartości
- kształtowanie empatii i asertywności, właściwej samooceny
- poszukiwanie sposobów pokojowego rozwiązywania konfliktów
- uczenie szacunku i tolerancji dla cudzej odmienności.
- wywoływanie w uczniach chęci do zmiany lub korekty niewłaściwych postaw lub zachowań
- wywołanie przyjemnych skojarzeń, związanych z procesem czytania.
- rozwijanie zdolności improwizacji i wyrażania uczuć.

TREŚCI KSZTAŁCENIA:
- czytanie wybranej literatury
- uważne słuchanie i wykonywanie poleceń nauczyciela
- ćwiczenie umiejętności komunikowania się z innymi
- rozwijanie aktywności twórczej 
- rozpoznawanie uczuć swoich i innych oraz umiejętność ich wyrażania 
- kształtowanie rozumienia mowy niewerbalnej
METODY PRACY:
- rozmowa kierowana
- słuchanie tekstów literackich
- pogadanka 
- scenki dramowe
- niedokończone zdania
- rysunki i inne prace plastyczne

FORMY PRACY:
- zabawy integracyjne
- zabawy ruchowe 
- relaksacyjne słuchanie muzyki

ŚRODKI:
- teksty literackie
- rysunki i prace plastyczne
- płyty z nagraniami muzyki
- materiały plastyczne.

ZAMIERZONE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA:

- uczeń rozumie czytany tekst, potrafi wypowiedzieć się na jego temat
- uczeń potrafi wykonać polecenia nauczyciela
- uczeń uczy się właściwie komunikować się z innymi
- uczeń uruchamia wyobraźnie i rozwija twórcze myślenie
- uczeń potrafi i rozumie uczucia w sposób społecznie akceptowany
- uczeń rozumie znaczenie słuchania aktywnego i biernego w kontaktach społecznych.

 SPOSOBY EWALUACJI PROGRAMU:
- obserwacja pracy ucznia w czasie zajęć
- rozmowa z uczniami
- samoocena ucznia
Ewaluacja programu zajęć biblioterapeutyczny „każdy z nas jest wyjątkowy”  odbywała się poprzez obserwację zachowań uczniów podczas zajęć oraz rozmowy z wychowawcami. Na tej podstawie można wysnuć wnioski, iż zajęcia pomogły dzieciom w wyrażaniu swoich emocji zarówno negatywnych jak i pozytywnych. Dzięki zajęciom poprawiła się komunikacja między dziećmi.

Program pomógł dzieciom właściwie zrozumieć wiele trudnych sytuacji życiowych, przed którymi staje młody człowiek np. zmiana środowiska, brak akceptacji,  Sprawił, iż dzieci uświadomiły sobie emocje, poznały sposoby działania i łatwiej rozwiązywały  problemy.

Podczas zajęć uczniowie poznali wiele krótkich opowiadaniach, baśni i bajek, poruszających ważne tematy oraz problemy „nastolatków”. Lekturze towarzyszyła odpowiednio dobrana muzyka: relaksująca i wyciszająca lub żywa i skoczna. Oprócz tekstów literackich zajęcia wzbogacone zostały o metody aktywizujące, które umożliwiły uczniom podejmowanie różnorodnych zadań zakończonych konkretnym wytworem: rysunkami, plakatami, listą zapisanych pomysłów, scenkami dramowymi, itp. Uczestnictwo w zajęciach biblioterapeutycznych było dla dzieci ciekawym przeżyciem, dostarczyło wielu wrażeń, miało również walory terapeutyczne, wzmocniło poczucie własnej wartości uczestników.

Dziecko utożsamia się z bohaterem, dzięki któremu uczy się twórczo rozwiązywać swoje problemy, razem z nim odnosi sukcesy. To pomaga kształtować lepszą samoocenę i służy budowaniu pozytywnego obrazu samego siebie. Odnajduje nadzieje, która buduje optymistyczny obraz świata. Biblioterapia rozwija również wyobraźnie, uczy rozumienia tekstu, wzbogaca słownictwo, wpływa na umiejętność budowania wypowiedzi.

Program ułatwił nawiązanie kontaktów w klasie i grupie rówieśników , buduje poczucie własnej wartości, kształtuje empatię i asertywność. Dzieci w czasie zajęć uczą się pokojowego rozwiązywania konfliktów, szacunku i tolerancji dla odmienności.

Program wychodzi naprzeciw potrzebom uczniów naszej szkoły, wpłynął pozytywnie na obraz biblioteki jako miejsca bezpiecznego i przyjaznego, przełożył się na zwiększenie poziomu czytelnictwa, zachęcił do pracy z książką, przywrócił wartość źródłom pisanym, co w dobie XXI wieku jest bardzo cenne. Istnieje potrzeba kontynuacji programu w kolejnych latach.


TEMATYKA ZAJĘĆ

L.P

Kl.

Tematyka zajęć

Lektura

1

I

Nawiązywanie kontaktów wśród rówieśników

„Agnieszka” E. Wyględowska

2

I

Uwrażliwienie na problemy innych

„Kredki” M. Musierowicz

3

II

Odkrywanie własnych możliwości

„Karolina w krainie baśni” M. Molicka

4

II

Twórcze rozwiązywanie problemów

„Lisek łakomczuszek” M. Molicka

5

III

Złość 

„Kiedy Kan-No-Mushi się obudzi”
E. Meyer-Glitza

6

III

Agresja 

„Słup soli” E. Zubrzycka



 
Zajęcia nr 1 
na podstawie opowiadania pt. „ Agnieszka” E. Wyględowskiej
Temat: Księżniczka w pierwszej klasie.
Cele:
- ułatwienie nawiązywania kontaktów wśród rówieśników
- lepsze poznanie się w grupie,
- akceptacja siebie i innych.
- budowanie poczucie bezpieczeństwa
- stawianie czoła swoim lękom
Przebieg zajęć :
1.Przedstawienie się uczestników – zabawa „Zapamiętaj moje imię”.
2. W jakim jestem nastroju – wybór „buźki”.
3. Nauczyciel wprowadza w temat spotkanie, mówi o kłopotach dzieci, które po raz pierwszy przychodzą do szkoły. Uprzedza, że po przeczytaniu każdej z części tekstu, dzieci będą wspólnie próbowali odpowiedzieć na kilka pytań.
4. Słuchanie czytanego przez bibliotekarza tekstu z opowiadania pt. „Księżniczka”.
5. Rozmowa kierowana na temat wysłuchanego tekstu.
6. Ćwiczenie polegające na dokańczaniu zdania: „Podoba mi się w tobie....”


Zajęcia nr 2 
  na podstawie opowiadania pt. „Kredki” M. Musierowicz

Temat: Nikt nie jest lepszy od nikogo
Cele:
- uwrażliwienie na potrzeby innych
- akceptacja odmienności
- lepsze poznanie się w grupie,
- budowanie postawy wzajemnego szacunku
Przebieg zajęć:
1. Zabawa „Przedstawiam wam mojego kolegę...”
2.Jacy jesteśmy – rozmowa na temat różnic i podobieństw w wyglądzie zewnętrznym. Ustalenie, kto ma np. włosy takiego koloru jak ja, kto nosi okulary, ile osób jest tego samego wzrostu itp.
3. Słuchanie czytanego przez nauczyciela tekstu z książki pt. „Kredki”, 
4. Rozmowa kierowana na temat wysłuchanego tekstu.
5. Próba odpowiedzi na pytanie o co obraził się Jarek
 6. Rysowanie portretu kolegi lub koleżanki

Zajęcia nr 3:
na podstawie bajki pt. „Karolina w krainie baśni” M. Molickiej
Temat: Każdy z nas ma jakiś talent.

Cele:
- kształtowanie poczucia własnej wartości
- motywowanie do podejmowania ważnych decyzji
- akceptowanie siebie, swoich sukcesów, lecz także porażek
Przebieg zajęć:
  1. Wyjaśnienie pojęcia talent
  2. Dzieci wypowiadają się na temat swoich talentów.
  3. Nauczyciel czyta tekst M. Molickiej „ Karolina w krainie baśni”
  4. Rozmowa kierowana. Czym jest porażka? Czy można uniknąć porażek?
  5. Autoprezentacja dzieci („ Nazywam się..., jestem..., moim talentem jest..., lubię gdy.., nie lubię..., nie potrafię”)

Zajęcia nr 4:
na podstawie bajki pt. „Lisek łakomczuszek” M. Molickiej
Temat: Poradzę sobie w trudnej sytuacji
Cele:
- racjonalne rozwiązywanie problemu
- uczenie myślenia konstruktywnego
- dawanie wsparcia przez przyjaźń
- budowanie wiary we własne siły
Przebieg zajęć:
  1. Zabawa w kończenie zdań „Najlepiej potrafię…”, „Jestem dobry w…”, „Mój ulubiony przedmiot to…”.
  2. Sprawdzenie nastroju – „buźki”.
  3. Słuchanie tekstu „Lisek łakomczuszek” M. Molickiej
  4. rozmowa kierowana na temat postępowania liska 
  5. Próba odpowiedzi na pytanie jak lisek powinien rozwiązać swój problem, tak żeby nie kłamał i nie sprawiał przykrości innym.
6. Dzieci rysują ilustrację do usłyszanej bajki.

Zajęcia nr 5
na podstawie bajki pt. „Kiedy Kan-No-Mushi się obudzi E. Meyer-Glitza
Temat: Jestem zły! 


Cele: 

- wyrażanie negatywne uczucia bez krzywdzenia innych
- rozpoznaje zachowania wywołujące złość 
- radzenie sobie z uczuciami
- budowanie własnej wartości 
Przebieg zajęć:
1.„Wolna trybuna” – dyskusja jak dzieci rozumieją pojęcie- złości i co sprawia że się złościmy.
2. Zabawa „Krzesło złości” . Dziecko, które siada na krzesło ma za zadanie przedstawić , jak wygląda, kiedy jest zły i jak się w tedy zachowuje.
3.Odczytanie opowiadania „Kiedy Kan-No-Mushi się obudzi” E. Meyer-Glitza
4.  Rozmowa kierowana na temat wysłuchanego tekstu.
5. Praca indywidualna. Uczniowie otrzymują karty pracy „ jak radzić sobie ze złością”

Zajęcia nr 6
na podstawie opowiadani pt.” Słup soli” E. Zubrzyckiej
Temat: Jak powstrzymać szkolnych dręczycieli?


Cele: 
- niwelowanie emocji przeradzających się w agresywne zachowanie,
- nabycie umiejętności asertywnych zachowań.
Przebieg zajęć:
1.Zabawa w kończenie zdania „Nie lubię, gdy…”
2. Dyskusja na temat zasad jakie panują w szkole. 
3. Rozsypanka – dobieranie wyrazów parami np. DOBRY – ZŁY, CISZA – HAŁAS itp.
4. Słuchanie tekstu E. Zubrzyckiej „ Słup soli” oglądanie prezentacji z ilustracjami z książki. 
5. Rozmowa kierowana na temat wysłuchanego tekstu.
6. Drama –wcielanie się w postać bohatera pozytywnego i negatywnego (każdy uczestnik), odpowiadanie na pytanie, „Co czułeś, gdy byłeś…?”

 

najnowsze zdjęcia
 
 
kontakt
Zachęcamy Rodziców do wyrażania opinii na temat szkoły, składania wniosków oraz zadawania pytań.

imię i nazwisko
adres e-mail
miejsce na opinię, wniosek, pytanie